Takvimler aralık ayını gösterdiğinde, bende yeni yıl planları ve heyecanı başlar. Bu dönemde yapılan en keyifli ve son zamanların en popüler aktivitelerinden biri de vision board aktivitesi bence. Türkçeye vizyon panosu ya da hedefler panosu olarak çevrilebilir. Kısaca vision board, hayallerimizi, hedeflerimizi ve bizi motive eden şeyleri görsel bir kolaj hâline getirdiğimiz kişisel bir pano gibidir. Genellikle bir karton ya da mantar pano üzerine; fotoğraflar, kelimeler, alıntılar, renkler, semboller ve ilham veren görselleri yerleştirerek yapılır.
VISION Board Aktivitesini Neden Seviyorum?
Açıkçası yılın özel günleri ve zamanları ile ilişkili trend olan onca tüketim çılgınlığı ve beyin çürümesine yol açabilen aktiviteye ve alışkanlığa kıyasla vision board aktivitesinin popüler olması beni çok mutlu ediyor. Bir nöropsikolog olarak beyin sağlığını destekleyen, sosyalliğe teşvik eden, hedefler ile ilgili motivasyon arttıran etkinliklere her zaman sonuna kadar varım! Çünkü vision board aktivitesinin güzelliği sadece estetik görünmesi değil, zihinle hedefler arasında bir köprü kurması.
Bir vision board, gelecekte yapmak istediğimiz planlara açılan küçük bir pencere olarak görülebilir. İsteklerini somutlaştırır ve görselleştirir. Zihnindeki dağınık hayalleri toparlayıp gözümüzün önüne getirir. Her baktığımızda “Evet, ben bunu istiyorum ve bunun için adım atıyorum” hissini uyandırarak motivasyon sağlar.
Neden bir vısıon board yapmalıyım?
Pozitif psikologlara çağrımdır: vision board aktivitesinin faydaları hakkında daha fazla bilimsel çalışma yapılmalı! Bu alandaki çalışmalar çok çok az. Dolayısıyla bu yazıda bildiklerimizden yola çıkarak vision board aktivitesinin faydalarını konuşacağız.
Her zamanki gibi kaynaklarımı linkliyorum, orjinal çalışmalara dönüp bakmak isterseniz linklerden ulaşabilirsiniz!
Hedefleri görselleştirmek
Bir vision board kafamızdaki hedefleri ve planları görselleştirmemizi sağlar. Beynimiz, görsel ipuçlarından faydalanarak motivasyon ve dikkat ağlarını daha rahat aktive edebilir. Bu sebeple de bir hedefi yalnızca düşünceyle hatırlamak başka, onu sürekli olarak karşımızda görmek bambaşkadır. Bu şekilde hedefler somutlaşır ve netleşir. Görseller, duyguları ve motivasyonu daha hızlı tetikler. Dolayısıyla hedeflerimize bağlılığımız güçlenebilir ve hedefe yönelik davranış değişikliği kolaylaşabilir.
Sanat beyni ışıldatır!
Vision board bir sanat ve yaratıcılık aktivitesi olarak değerlendirilebilir. Unutmayalım ki sanat aktiviteleri yalnızca çok yetenekli olan kişiler tarafından yapılmak zorunda değil. Beyin ve biliş çalışmalarında sanat aktivitelerinin amacı mükemmel eserler ortaya koymak değil, süreçten keyif almak ve beyin sağlığımızı desteklemektir.
Elle yaptığımız kolaj ve kesme yapıştırma aktivitelerinin -ki vision board bunların hepsini kapsıyor- bilişsel sağlığımızı desteklediğini artık literatürden çok iyi biliyoruz. Bir düşünün, vision board yaparken neredeyse tüm bilişsel işlevlerimizi çalıştırıyoruz ve beynimizi aktif tutuyoruz. Özellikle de yürütücü işlevlerimizi destekleyen beyin bölgelerimiz vizyon panosu yaparken ışıl ışıl ışıldıyor:
- Hedeflerimizi kafamızda planlayarak prospektif belleğimizi ve planlama becerilerimizi çalıştırıyoruz.
- Vision boardda görselleri, yazıları ya da yapıştırılacak şeyleri organize ediyoruz ve organizasyon becerimizi kullanıyoruz.
- Kafamızdaki soyut hedef ve planlara uygun görseller, renkler ve semboller seçerek bunları somutlaştırıyoruz ve görsel dikkat, görsel bellek becerilerimizi de devreye sokuyoruz.
Gün sonunda nöroplastisite kavramı devreye giriyor. Yani beynimizin esnek yapısı sayesinde çalıştırdığımız, aktif tuttuğumuz bu becerileri geliştirmiş oluyoruz. Nöronlar arasındaki bağlantılar güçleniyor ve yeni bağlantılar kuruluyor. Bu da beynimizin sağlıklı yaşlanmasını destekleyen ve bilişsel kayıpları zorlaştıran bir durum! Aslında biz nöropsikologların bilişsel rehabilitasyon aktivitelerinde de hedeflediği tam olarak bu! Yani vision board yapmayı bilişsel rehabilitasyon aktivitesi olarak değerlendirmek çok da yanlış olmaz.
Duyguları ifade etmek ve düzenlemek
Hep psikologlar olarak söylediğimiz bir şey var ki, o da duyguların bastırılmaması ve halı altına süpürülmemesi gerektiği. Negatif olarak tabir edilen, bizim zorlayıcı duygular demeyi tercih ettiğimiz, üzüntü, öfke ya da kaygının bize verdiği önemli mesajlar var. Bunlara alan açmak, bu mesajları dinlemek ve bunları uygun ve işlevsel şekilde ifade edebilmek psikolojik iyi oluş halimiz için gerekli bir beceri.
Vision board gibi sanat ve yaratıcılık aktiviteleri duyguları ifade etmek ve düzenlemek için bir alan açar. Nörobilim araştırmaları, bu tür aktivitelerin medial prefrontal korteks ve amigdala’yı harekete geçirerek duyguların sağlıklı şekilde işlenmesini, stresin azalmasını ve ruh hâlinin düzenlenmesini sağladığını gösteriyor.
Kişisel deneyimimden yola çıkarak bir örnek de vermek istiyorum bu konuya. Geçtiğimiz ay yaptığımız vision board aktivitesi esnasında panoma hep dostlarla ve ailelerle yapılan kalabalık sofra fotoğrafları ekledim. Bu da yurtdışında yaşadığım süreç boyunca aslında en çok özlediğim şeyin bu olduğunu gösterdi bana. Burada yalnız hissettiğimi ve dostlarım ve ailemin eşliğine ihtiyaç duyduğumu tekrar fark etmiş oldum ve bunu görsel olarak ifade edebilmek için bir alan açmış oldum kendime. Duygularımızı anlamak, anlamlandırmak ve ifade etmek çok iyileştirici bir deneyim, tekrar görmüş oldum böylelikle.
Birlikte yapılınca daha da güzel
Hazır kendi katıldığım vision board etkinliğinden bahsetmişken yine kişisel olarak deneyimlediğim en önemli faydalarından birinin bağ kurmak olduğunu söyleyebilirim.
Sanat ve yaratıcı aktivitelerle uğraşmak bireysel olarak da zaten iyileştirici bir süreçken, bunu aileyle, partnerle ya da arkadaşlarla birlikte yapmanın bambaşka bir etkisi var. Çünkü birlikte üretilen her şey, sosyal açıdan çok besleyici. Ve yine araştırmalardan biliyoruz ki sosyal açıdan besleyici olan aktiviteler beyin ve ruh sağlığımıza da iyi geliyor!
Birlikte bir şey üretmek ve ellerin çalıştığı esnada sohbetin de kendiliğinden aktığı ortamlar insanlar arasında güven ve yakınlık duygusunu artırabilir. Ortak bir yaratıcılık alanı paylaşmak ve planlar ve hedefler üzerine yapılan sohbetler de gerçekten çok kıymetli. Bizim arkadaşlarımla yaptığımız bu aktivite bence hepimizi birbirimize yaklaştırdı. Vision board yaparken şarkı söyledik, müzik dinledik, hedeflerimizi paylaştık, üzerine keyifli sohbetler ettik ve bolca kahkaha attık. Bu bile başlı başına çok pozitif ve hatta iyileştirici bir deneyim oldu.
Sonuç
Sonuç olarak, vision board sadece bir pano yapmak değil; zihinle hedefler arasında köprü kuran, yaratıcılığı ve bilişsel işlevleri destekleyen, duyguları ifade etmeye ve sosyal bağları güçlendirmeye yardımcı bir aktivite. Hem bireysel hem de birlikte yapıldığında motivasyonu artırıyor ve ruh sağlığını besliyor.
Yeni yılın heyecanıyla kendi hayallerinizi somutlaştırmak için vision board harika bir araç olabilir. İllaki bir şeyleri trend yapacaksak böyle keyifli aktiviteleri yapalım bence!